Nuuskommentaar: Die keiser is kaal en die kroonprins ween

Herman Toerien

Pas het beide die DA en die VF+ hul regeringsevalusie gedoen. Die benadering het effens verskil – waar die VF+ punte – meestal druippunte – aan spesifieke velde soos misdaadbekamping en ekonomiese sake toegeken het, het die DA rapporte aan ministers uitgedeel. Ook hier was druippunte aan die orde van die dag en het die Kabinet ‘n gemiddeld van minder as 5 uit tien behaal.

Wat die oog die meeste tref is dat die DA aan pres. Jacob Zuma ‘n besonder lae punt toeken, maar die een uit tien wat hy vir respek vir die grondwet kry, is skokkend. Op die VF+ se rapport het Justisie ook ‘n baie lae drie uit tien gekry.

Hierteenoor het TNS bevind dat Zuma se gewildheid weer ‘n hoë 58 persent behaal het, maar die Instituut vir Geregtigheid en Versoening het weer uiters negatiewe syfers oor Suid-Afrikaners se persepsies op die tafel geplaas.

Zuma kan slegs homself blameer vir die druippunte wat hy en sy administrasie op verskeie terreine op die lyf loop. Traagheid om daad by die woord te voeg, is een. Uitsprake oor hoe korrupsie vasgevat gaan word terwyl Suid-Afrika nog verder op die internasionale korrupsie-persepsie-indeks terugsak, is ‘n verdoemende voorbeeld.

In sommige gevalle, soos die Maroga – Chuene – aangeleenthede, is eventueel toegelaat dat die onvermydelike gebeur, maar wanneer dit by Julius Malema kom, word halsstarrig vasgeskop en selfs stroomop beweeg.

Nou is die teerling gewerp. Die stout seun het by die SAKP se spesiale kongres opgedaag, is uitgejou, en toe hy op ‘n spreekbeurt aandring, is dit geweier.

Na berig word het Bitterbang Bibberbeentjies Malema uitgestorm en gesê hy gaan Zuma vra om die SAKP te betig.

Terwyl ‘n sug van verligting deur ‘n groot deel van die bevolking geslaak word dat Malema uiteindelik, al is dit net tydelik, sy rieme iewers in die alliansie vasgeloop het, het die SAKP ook genoeg gedoen om te bevestig dat dit steeds nie weet hoe die vurk met belangrike grondwetlike sake in die hef steek nie. Solidariteit en Afriforum – wat beide moeite doen om in pas met die beste internasionale praktyk van grondwetlikheid en die volkereg op te tree - is oor die kole gehaal oor hulle glo die kleed van omgekeerde rassisme oor die SAKP hang.

Die blote gebruik van die term “omgekeerde” dui op ‘n versteurde persepsie van begrippe soos rassisme en diskriminasie. Dis nie maar iets wat soos ‘n Volla op die hoek omgekeer kan word nie. Rassisme bly rassisme en diskriminasie bly diskriminasie ongeag aan watter voet hierdie sokkie getrek word.

Of anders gestel, deur sommige vorme van rassisme en rasgebaseerde diskriminasie te regverdig kom maar net weer op ‘n benepenheid met rassediskriminasie uit, en die blote feit dat dit aan ‘n ander voet pryk, het niks omgekeer nie.

Trouens, eintlik was die aanvalle op Solidariteit en Afriforum regstegnies voortydig omdat die hofuitspraak oor ‘n belangrike faset afgewag word en kan Gwede Mantashe se aanval as minstens disrespekvol teenoor die regspraak vertolk word.

Waar die gemeenskap wél rede tot kommer oor diskriminasie het, is die lot van mense met gestremdhede. Op die DA se telkaart het die minister wat met hierdie verantwoordelikheid toevertrou is, Noluthando Mayende-Sibiya, ‘n skamele 2,5 persent gekry.

Nuuskommentaar: Onder administrasie – uiteindelik

Herman Toerien

Twee Vrystaatse munisipaliteite is pas onder administrasie geplaas. Dié stappe was lankal nodig en onafwendbaar nadat die lyne tussen verslae van die ouditeur-generaal en ‘n kritiese Skoor in die provinsiale Wetgewer gekruis het.

Die opposisiepartye se kommentaar som egter die krisis, selfs na dié stappe, op, naamlik dat dit nie die enigste twee munisipaliteite is wat so hanteer moes word nie, en dat soortgelyke stappe in die verlede min verskil gemaak het.

Die redes waarom dié stappe min verskil gemaak het, is komplekser. ‘n Voor die hand liggende rede is dat die mense wat gestuur is om sake reg te ruk, gewoon nie veel beter gevaar het as die sukkelaars wat die probleme laat ontstaan het nie.

Dit is ‘n ernstige aanklag, aangesien ‘n groep oud-stadsklerke ‘n vereniging gestig en hul hulp aan die provinsiale regering en munisipaliteite aangebied het. Hoewel niemand kon betwis dat dié vereniging oor ‘n uitsonderlike poel van bewese kundigheid beskik nie, het die vereniging ‘n konstante koue skouer van die provinsiale regering gekry.

Veel eerder is gebruik gemaak van kaders sonder die bewese kundigheid. In enkele gevalle is professionele konsultante gehuur, maar uiteindelik het dit min gedoen om die algemene kreeftegang-koers te stuit.

‘n Basiese probleem bly skynbaar dat die owerheid se persepsie van wat bevredigend is, en dit wat werklik nodig is om ‘n munisipaliteit te laat vlot, baie verskil. ‘n Goeie voorbeeld was toe die Kroonstad-gebaseerde Moqaka-munisipaliteit na harde aanvoorwerk in die Vrystaatse Wetgewer saam met ‘n paar ander ploeteraars onder administrasie geplaas is.

Dit was skaars gedoen, of TV-kykers moes verbaas toekyk hoe die destydse president Thabo Mbeki per helikopter aangevlieg kom en te midde van ‘n duidelike georkestreerde media-aksie die administrasie ophef. ‘n Duidelike bedremmelde Premier Beatrice Marshoff het toegegee dat alles nou weer vlot en dat die opheffing op verdienste is.

Toe nou nie, sou die geskiedenis uitwys. Die Belastingbetalersvereniging voer steeds ‘n verbete stryd om die riool uit die strate te hou en dienslewering op die een of af ander wyse nie heeltemal in duie te laat stort nie.

Die skeptisisme oor of administrasie die toweroplossing bied, is ongelukkig geldig.

Die stelling dat nog munisipaliteite onder administrasie geplaas moet word, ongelukkig ook. Dié week is berig dat rou riool steeds in Welkom se panne loop, nadat die minister maande gelede opdrag gegee het dat dit gestaak moet word. Dié rioolstortings vind plaas terwyl verskeie mense reeds krimineel vervolg word oor dié munisipaliteit se hantering van die rioolsituasie.

Dié situasie is ongelukkig nie net tot die Vrystaat beperk nie. Die premier van Noordwes het byvoorbeeld ‘n voormalige munisipale bestuurder van Mangaung, met sy hoofsetel in Bloemfontein, as administrateur vir een van haar munisipaliteite aangestel. Onder daardie munisipale bestuurder se leiding het Mangaung begin om die een gekwalifiseerde OG-verslag na die ander in te ryg, en staan hy op die oomblik op verskeie kriminele aanklagte tereg.

Die Sol Plaatjie-munisipaliteit van Kimberley het van sy grootste teenspoed met die OG gekry in die tydperk toe ‘n voormalige afgedankte bestuurder van die Ontvanger die finansiële hoof was. Sy is eers weg na nie aan haar eis vir ‘n hoër salaris gehoor gegee is nie.

In die jongste verlede was daar verskeie uitsprake uit ANC-geledere dat die kader-ontplooiingsbeleid problematies is as mense sonder kundigheid in poste ontplooi word wat wél kundigheid verg.

Die geleentheid om daad by die woord te voeg en die situasie reg te stel kom daagliks in oorvloed voor. Die land wag.    

Klimaat – Wie bedrieg?

Die Wêreld Meteorologiese Vereniging verklaar die afgelope dekade was die warmste ooit. Die afgelope dekade was die wêreld se gemiddelde temperatuur 14,4 grade teenoor 14,23 grade die vorige dekade.

Tog – kort-kort verkondig iemand die aarde se gemiddelde temperatuur is besig om af te neem.

Bedrog – bedrog word uitgeroep, maar die bedrog-roepers is nie almal op dieselfde golflengte nie – sommige betwyfel nie die aarde word warmer nie, maar meen die mensdom en sy steenkoolverbranding het min daarmee te make.

Dit is ‘n feit dat die klimaat oor miljoene jare warmer en kouer geword het – dat daar ystydperke was, en dat daar tye was wat die aarde baie warm was. So is daar oorblyfsels van nedersettings op die bodem van die Noordsee en word klipwerktuie in die see aan die Suid-Afrikaanse kus gevind.

Dié werktuie is nie deur die oermense in die see gesmyt toe hulle tegnologies van die Eerste Steentydperk na die Middel Steentydperk, of van daar na die Laat Steentydperk opgegradeer het nie.

Met die vorige klimaatswysigings was daar min menslike bedrywighede, en voor dit niks, en daar was geen industriële rewolusie nie.  

Daar is immers verskeie ander faktore wat ook kweekhuisgasse vrystel, soos die hoeveelheid metaangas wat die wêreld se rysmiere in die atmosfeer vrystel, of die metaangas wat van die mis van vee afkomstig is.

Daar was wel allerlei soorte natuurrampe, soos groot vulkaanaktiwiteite in Siberië en reuse meteoriete wat geval en ‘n groot klomp stof opgeskop het.

Dan het die vakgebied van die kosmoklimatoloë aktief geraak wat wys hoe daar ‘n duidelike verband tussen periodes van hoër en geringe sonaktiwiteite was, en kouer en warmer tydperke. Groot ruimte-onploffings elders in die heelal kan soortgelyke invloede uitoefen.

Hoekom sal wêreldregerings saamstaan om die mens se koolstofvoetspoor te verminder as die voetspoor geen impak maak nie, en teenmaatreëls boonop die ekonomieë van lande soos die VSA en China seermaak?

Miskien word die antwoorde – selfs dalk logies – in die samesweringsteorieë vervat. Dat dit ‘n sameswering is om aan die mensdom te probeer voorhou dat die mens nou so almagtig geword het dat hy sy planeet se klimaat kan beheer ... daai is bietjie dik vir ‘n daalder.

Het iemand ‘n belang daarby dat die gedagte dat die mens se opmors van sy planeet verantwoordelik is, nek omgedraai word?

Ja, die belastingbetalers wat sal moet hoes om die nuwe tegnologie bekostigbaar te maak, en die nyweraars wat dik dollars maak uit die ou koolstofryke energiebronne. Sal iemand uit hierdie geledere gaan belê in twakstories om die klimatoloë se weergawe verdag te maak?

Of word die alarms nou geaktiveer omdat die mens wél oor die vermoë beskik om – al is dit ‘n klein invloed – die klimaatsveranderings te versnel of oor ‘n kritiese massa te wring? Indien wel, is dit dan so vreeslik verkeerd om iets daaraan te probeer doen?

Gaan dit nie die moeite werd wees om die proses waardeur wêreldstede onder die seewater gaan verdwyn, met ‘n paar jaar te vertraag nie sodat behoorlike verskansings gebou kan word?

En selfs al is daar onsekerheid of die mensdom iets besonders kan vermag, moet die mensdom daaroor handjies gevou sit? Onthou, soos dit nou aangaan is die mens besig om erg op die planeet wat aan hom gegee is om oor te heers, te parasiteer. Dit het ‘n groot impak – ook in dollar en sent – op gesondheidskostes.

In ‘n land soos Suid-Afrika waar daar die Vigs-TB-kombinasie so ‘n slagting doen en gesondheidskostes die hoogtes in jaag, maak dit nie sin om die gesondheidsimpak deur skoner lug te verseker nie?

Dan is daar nog heelwat onvoltooide studies – soos wat veroorsaak dat toestande en siektes soos outisme en kanker so skerp toeneem. Beide het ‘n genetiese herkoms, maar wat veroorsaak die genetiese afwykings en mutasies? Aan die aarde se elektromagnetiese veld – wat by die kosmoklimatoloë ‘n groot rol speel – kan die mens niks doen nie, maar aan die toestand van die osoonlaag kan die mens wel iets doen.

Hoe mense kan glo die klimaat is eintlik aan die afkoel in plaas van verhit, is moeilik om te verstaan. Amsterdam se klimaat is nou wat Lyon s’n dertig jaar gelede was. Voëltjies kom nou vroeër in die somer aan, want die larwes wat dit vreet is nou vroeër beskikbaar. In Groenland het die warmer klimaat verskeie moontlikhede geopen, soos om aartappels te begin plant en olie te ontgin.

Die vreemdste is: Al sou die hele kwessie oor klimaatverandering ‘n groot bedrogspul wees – wat regverdig die histerie waarmee mense so ‘n lawaai opskop om die “bedrog” aan die groot klok te hang? Is dit op die een of ander manier verkeerd om sonkrag- en windenergie in plaas van steenkool-energie te gebruik?

Is dit verkeerd om met makataan-oktaan (etanol wat van uitskot-waatlemoene gemaak is) eerder as petrol te ry?

Is die werksgeleenthede wat die skoon-energiebedryf skep so verkeerd?

Min mense verskil daarvan dat die aarde se klimaat allerlei uiterstes op ‘n groter skaal as voorheen bekend oplewer. Orkane trek die een verwoestende streep op die ander oor die aarde. Rekord-koue temperature word selfs opgestel terwyl die afgelope winter in die Noordelike halfrond weer soveel sneeu in die “ou dae” opgelewer het en tussenstedelike skaatsrenne weer gehou kon word. Maar dit is die gemiddeld wat die verskil inhou.

En onthou, die verskil in gemiddelde temperatuur tussen ‘n ystydperk en ‘n warmer periode is bitter min.

Een van die faktore wat verwarrend inwerk om die onderskeid tussen warm en koue tye te toon, is die impak van kontinentale drywing. Met die verskuiwings was ‘n deel van Suid-Afrika miljoene jare gelde presies op die suidpool, en as die stadige spoed van kontinentale drywing geneem word, kan verstaan dat die omgewing in daardie paar miljoen jaar heeltemal anders as die huidige warm karoo sou uitsien.

Liewer veilig as jammer.

Gallup en Wit Huis knor vir mekaar oor Obama se gewildheid

Na ‘n Gallup-peiling Maandag aan pres. Barack Obama ‘n 47 % druipsyfer – die laagste sedert hy president geword het, besorg het, het Robert Gibbs, die Wit Huis se perssekretaris lippie getrek en gesê selfs ‘n sesjarige met ‘n vetkryt kan Gallup dit nadoen. Hy het ook aangetoon dat hy hom weinig aan die peilings se “betekenisloosheid” steur.

Gallup se hoofredakteur, Frank Newport, het egter op sy blog omsigtig op Gibbs se kritiek gereageer.

“Ek het dié soort reaksie al dikwels gesien wanneer verkose verteenwoordigers met syfers gekonfrontteer waarvan hulle nie hou nie.

Newport se volle reaksie: response

Newport het voorts op die belangrikheid van peilings in die periodes tussen verkiesings gewys en dit as onontbeerlik vir demokrasie beskryf. “So weet verkose verteenwoordigers waar hulle met die publiek staan.”

Nuuskommentaar: Die geskiedenis kan seer byt

Herman Toerien

Vroeër vanjaar het die Nederlandse regering die kop van ‘n eertydse koning van ‘n Ghanese stam aan nasate terugbesorg – die afloop van ‘n bykans vergete era toe Nederland koloniale heerskappy oor daardie deel van Afrika gevoer het.

Pas het dit aan die lig gekom dat die weduwees van Indonesiese mans wat 62 jaar gelede deur ‘n Nederlandse mag tydens die 1945 – 1949 gewapende verset vermoor is, die Nederlandse staat hieroor aankla.

In ‘n tikkie ironie berig die Nederlandse pers oor die huidige vervolging van Heinrich Boerse wat in die doodsnikke van die Tweede Wêreldoorlog aan die hoof gestaan het van ‘n Duitse eenheid wat weerwraak moes neem op Nederlanders weens die optrede van Nederlandse versetbeweging. Boerse word nou aangekla van die willekeurige uitkies van drie burgers om so vermoor te word. Boerse meen hy het bloot opdragte uitgevoer.

Hierdie grepies is goeie voorbeelde van hoe gister se helde vandag se skurke kan wees.

Baie Suid-Afrikaners sal onthou hoe fel die Nederlandse regering, veral in die bewindsjare van Joop den Uyl, teen die destydse Suid-Afrikaanse regering te velde getrek het. Min waarnemers van buite sou ooit kon dink dat die einste veroordelende regering die kop van ‘n Ghanese koning iewers laat stof vergaar het nie.

Pas het Zambië dié land se hoogste eerbewys vir ‘n voormalige vryheidsvegter, die Orde van die Arend, aan pres. Jacob Zuma oorhandig. Mense wat geliefdes – waaronder ‘n baba – in ‘n landmynontploffing op ‘n plaaspad aan die dood afgestaan het, of wie se familie in ‘n aanval op ‘n vrouekroeg afgemaai is, of in ‘n aanval op ‘n kerk gesterf het, sal dalk meer as net sinies oor hierdie toekenning wees. Dit is egter moeilik om te oordeel hoe Zuma se historiese perspektief internasionaal hierdeur geskend sal word.

Die maatskappy TNS het ook bekend gemaak dat pres. Jacob Zuma se gewildheid nou tot 58 persent gestyg het.

Dit sal Zuma egter loon om te let wat met die reputasie van sy regstreekse voorganger geword het. Nie alleen word daar uit sommige kringe vuur gespoeg oor oud-pres. Thabo Mbeki se hantering van die Vigskrisis nie, maar Zuma self het Mbeki as hoofonderhandelaar met Zimbabwe afgedank om uiteindelik vordering met die halsstarrige buurman te kan maak.

Zuma het self die geleentheid om te kies hoe die geskiedenis hom gaan onthou. Hy het immers toegang tot adviseurs van die kaliber wat skaars in die Afrika-konteks is. Hy kan dus kies of hy onthou wil word as die president wat die land op ‘n herstelkoers gelei het – in meer as een opsig. Of hy kan onthou word as die president wat die onafhanklikheid van die regbank en dus die grondwetlike demokrasie gesloop het, en die rekord hou vir die meeste teen-korrupsie uitsprake en die minste aktiewe optrede teen hierdie kanker in eie geledere.

Sy bewind kan onthou word as die een met die langste soustrein met ‘n reuse uitgebreide kabinet vooraan en blink motors en ‘n arm massa, of hy kan onthou word as die president wat die soustrein en selfverryking laat ontspoor het.

Die geskiedenis leer dat die wêreld ‘n langer geheue het as wat baie lande graag sou wou hê. Bykans ‘n honderd jaar na die Armeense volksmoord spook hierdie vergryp steeds teen die Turkse staat wat dit steeds as ‘n historiese mite afmaak.

Hitler en Idi Amin word immers nie onthou vir die talle medaljes en eerbewyse wat hulle ontvang het nie.

Stof gaan lê oor bulslagting, maar gaan klere waai?

Nog ‘n bul is kaalhande in ‘n Zoeloeritueel doodgemaak, en die hof het nié ‘n stokkie daarvoor gesteek nie.

Die organisasie, Peta, People fort he ethical treatment of animals, wat baie prominent was in hierdie sage, is egter nie ‘n katjie wat sonder handskoene aangepak kan word nie, en dit laat ook nie sommer los as dit ‘n saak in die oog het nie.

Peta maak daarop aanspraak dat dit meer as twee miljoen lede wêreldwyd het.

Die saak oor die Zoeloe-bulritueel is deur Peta se Asiatiese tak gedryf, met sy swaartepunt in Indië, waar beeste ‘n besondere godsdienstige plek inneem.

Peta is veral bekend vir sy jaarlikse protes teen die jaarlikse Pampelona-bullopie in Spanje. Die hoofelement hiervan is dat lede dieselfde roete ‘n ruk voor die gewraakte geleentheid kaalbas aandurf.

Ook by ander geleenthede is Peta-lede nie ...skaam om die klere te laat waai nie. Hierdeur word verseker dat die oë van die wêreld op hul saak, en die lense van die fotograwe op hul lywe gefokus bly.

‘n Duidelike aanduiding dat Peta nie maar gaan berus by die hofuitspraak nie is dat Peta se veldtog rondom die Zoeloe-ritueel heelwat meer as ‘n 13 000 trefslae op Google oplewer.

In dié stadium is dit nog nie duidelik welke optrede Peta verder in gedagte het nie. Een van die voorste aktiviste teen die slagting, die Indiese advokaat Maneka Ghandi, is in die Hindu Times aangehaal vir ‘n stelling dat duisende studies daarop wys dat mense wat wreedhede teenoor diere pleeg, dikwels ook geweddadig teenoor hul medemens optree.

Die Hindu Times sleep egter self die Fifa-toernooi by die saak by, deur daarop te wys dat minister Sicelo Shiceka volle steun toegesê het aan planne om rituele slagtings by elk van die 2010-toernooi se stadions te doen.

Of Peta planne het om die klere te laat waai of nie, die organiseerders van die Wêreldbeker het nou ‘n bul in die salf.